Nhận việc mới, ngoài mức lương bạn nên hỏi ngay về quyền lợi người lao động: đóng bảo hiểm thế nào, làm bao nhiêu giờ, nghỉ phép ra sao. Bài này là checklist ngắn để đối chiếu và lưu hồ sơ. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, cần đối chiếu văn bản pháp luật hiện hành hoặc hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội, cơ quan lao động địa phương.
Những quyền lợi người lao động cần hỏi khi nhận việc
Trước ngày đi làm, hãy hỏi và ghi lại câu trả lời bằng văn bản hoặc tin nhắn:
- Lương, phụ cấp, thưởng và kỳ trả lương.
- Các loại bảo hiểm đơn vị tham gia cho bạn và thời điểm bắt đầu.
- Thời giờ làm việc, ca làm, tăng ca và cách tính tiền tăng ca.
- Ngày nghỉ hằng tuần, nghỉ phép năm, nghỉ lễ.
- Trang bị bảo hộ và điều kiện an toàn nếu làm công việc nặng nhọc, độc hại.
Đối chiếu bảo hiểm trong quyền lợi người lao động
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 01 tháng trở lên và hợp đồng không xác định thời hạn thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (áp dụng từ 01/7/2025 theo các nguồn tổng hợp). Hợp đồng ký dưới tên gọi khác nhưng thực chất có trả lương, có sự quản lý và giám sát của người sử dụng lao động vẫn được xem xét theo hướng này.
| Khoản | Người lao động đóng | Đơn vị đóng |
|---|---|---|
| Tổng tỷ lệ đóng (tham khảo) | 10,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) | 21,5% |
Đây là tỷ lệ tham khảo từ trang tổng hợp pháp luật, cần đối chiếu quy định hiện hành khi lập bảng lương. Mức lương làm căn cứ đóng gồm lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung xác định được thường xuyên, ổn định được thỏa thuận trong hợp đồng. Hãy hỏi đơn vị mức lương nào đang dùng để đóng bảo hiểm cho bạn.
Thời giờ làm việc, nghỉ phép và chế độ theo trường hợp
Số giờ làm, ngày nghỉ và các chế độ thuộc quyền lợi người lao động như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động phụ thuộc vào loại hợp đồng, điều kiện tham gia bảo hiểm và quy định tại thời điểm xảy ra. Vì vậy:
- Đọc các điều khoản này trong hợp đồng; xem thêm cách đọc hợp đồng lao động khi bài đã được đăng.
- Hỏi bộ phận nhân sự về quy chế nghỉ phép và cách xin nghỉ.
- Với công việc ca kíp, hỏi lịch ca và cách tính tăng ca. Tham khảo thêm việc làm công nhân Nghệ An.
Lưu hồ sơ, kiểm tra quá trình tham gia và tìm nguồn hỗ trợ
Nên lưu những giấy tờ nào để đối chiếu quyền lợi người lao động?
- Bản hợp đồng lao động (đủ chữ ký, dấu) và phụ lục nếu có.
- Tin tuyển dụng ban đầu (ảnh chụp hoặc tin nhắn).
- Bảng lương, phiếu lương hằng tháng.
- Giấy tờ bảo hiểm: sổ hoặc mã số bảo hiểm, thẻ bảo hiểm y tế.
- Quyết định nghỉ việc, sổ lương hoặc xác nhận khi đổi việc.
Làm sao kiểm tra thông tin tham gia bảo hiểm? Hãy hỏi bộ phận nhân sự về mã số bảo hiểm và thời điểm đơn vị báo tăng lao động, rồi đối chiếu với thông tin tại cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương hoặc kênh tra cứu chính thức của cơ quan này. Nếu thấy thông tin không khớp, hãy yêu cầu đơn vị giải thích và lưu lại trao đổi.
Khi quyền lợi người lao động bị ảnh hưởng, bạn có thể liên hệ cơ quan lao động, cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương hoặc tổ chức công đoàn nếu đơn vị có. Nếu nghi ngờ tin tuyển dụng không đáng tin, xem cách nhận biết tuyển dụng lừa đảo.
Câu hỏi thường gặp và bước tiếp theo
Thử việc có phải đóng bảo hiểm không?
Phụ thuộc vào hình thức thỏa thuận và quy định hiện hành. Hãy hỏi rõ trước khi nhận việc và ghi lại câu trả lời.
Làm thời vụ có được hưởng quyền lợi không?
Có thể, tùy thời hạn và loại hợp đồng. Xem thêm việc làm thời vụ Nghệ An.
Đơn vị không đóng bảo hiểm thì làm gì?
Lưu bằng chứng làm việc và lương, trao đổi với đơn vị, sau đó phản ánh đến cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc cơ quan lao động địa phương.
Muốn tìm việc mới? Xem việc làm Nghệ An.
